DİLİN İŞLEVLERİ

DİLİN İŞLEVLERİ

Kafasında  kurduğu olayları  bir öykü yada bir roman biçiminde  yansıtan yazar ile  bilimsel araştırmasına makale şeklinde  ortaya koyan  bir bilim adam gibi aynı işlevde kullanılmaz. Çünkü bunların  amacı  farklıdır. Yazar kendi kurduğu  dünyayı kelimelerin  yan mecaz  ve çağrışımsal  anlamlardan  da yararlanmaz. Öznel  bir şekilde aktarır. Bilim adamı ise var  olan gerçekliği  değiştirmeden  Kelimelerin  daha çok gerçek  anlamlarından  yararlanarak bilimsel  bir üslupta  aktarır. Dolayısıyla  dil farklı terimlerde  kullanılmış  olurlar. Kısaca dilin  işlevi insanın dili kullanma  amacına göre değişiklik  arz eder. Şimdi  dilin işlevlerini kısaca açıklayalım.

1. GÖNDERGESEL İŞLEV ;
  • İletinin ,  dilinin göndergeyi  olduğu gibi ifade etmesi amacıyla  oluşturulmasıdır. Dilin bilgi verme  işlevidir. İletişimde bilgiler alıcıyla  nesnel  bir anlatımda  aktarılıyorsa  bu  göndergesel işlevde  kullanıldığını gösterir. Dilin  göndergesel işlevi  daha  çok öğretici  , metinlerde , ders kitaplarında ,  ansiklopedilerde , kullanma  kılavuzlarında ,  bilimsel metinlerde , karşımıza çıkar.
2. HEYCANA BAĞLI  İŞLEV ;
  • Gönderici  iletisini ,  duygu ve  heyecanların  dile getirme  amacıyla  aktarmışsa ,  dil heycana bağlı  işlevi de  kullanılmıştır. Bu işlevde  duygular ,  heyecanlar  söz konusudur. Dilin  heycana bağlı  işlevinde yorum , öznelik hakimdir. Özel mektuplar  , lirik şiirler , eleştiri  yazıları  , bu işlevleriyle oluşur.
3. ŞİİRSEL  İŞLEV ;
  • İletinin  iletisi  kendin ise  dil '' şiirsel ''  işlevinde  kullanılmış  demektir. İleti bir anlam aktarmaktan  çok  karşı tarafta  farklı çağrışımlar  uyandırır. Bu durumda  ileti  kendi dışında herhangi  bir şeyi  herhangi bir olguyu  ifade etmez. 
  • Obje iletinin  kendisidir. ancak bu  iletinin  insandan  hayattan  ve yaşanandan  soyutlanması  değildir.
  •  Burada  sanata özgü  gerçeklik söz konusudur.
  • Örneğin ;  Dilin şiirsel işlevde  kullandığı  metinler olan  şiirlerde  şiirin amacı  o şiirin kensidir.Edebi  sanatlardan  mecaz anlamlı  ve çağrışımlı sözcüklerden  yararlanılarak  imgeler  oluşturulur  , sözcükler  daha farklı  anlamlarda  kullanılır. Dilin  bu işleviyle daha çok  edebi metinlerde  karşılaşılır.

4. ALICIYI HAREKETE GEÇİRME İŞLEVİ ;

  • İleti , alıcıyı harekete geçirmek üzere  düzenlenmişse  dil alıcıyı  harekete geçirme  işlevinde  kullanulmıştır. Bu işlevlerde  amaç  ,  alıcıda bir tepki ve davranış değişikliği oluşturmaktır.
  • Propaganda  amaçlı yapılan siyasi  söylevlerde ,  reklam metinlerinde ,  el ilanlarında  genellikle dil ,  bu işleviyle kullanılır.


5. DİL ÖTESİ İŞLEVİ ;

  • Dille ilgili bilgiler vermek üzere  düzenlenen  iletilerde dil ötesi  işlevde  kullanılır. Dil ötesi işlevin  yer aldığı  metinlerde  iletiler  dili açıklamak  , dille ilgili   bilgi vermek için düzenlenir.


6. KANALI KONTROL İŞLEVİ ;
  •  İletişim sırasında  ileti , kanalın  iletiyi  iletmeye  uygun olup olmadığını  öğrenmek  amacıyla  düzenlenmesine  dil , kanalı  kontrol işlevinde  kullanılmıştır. Bu işlevde  , iletişim  kanallarını denetleme amacı güdülür.















Google Plus ile Paylaş

Kısaca: Furkan Alan

Panelde şablon düzenle deyip, bu satırı aratarak buraya kısaca hakkımda yazısı yazabilirsiniz.
    BLOGGER YORUMLARI
    FACEBOOK YORUMLARI

0 yorum :

Yorum Gönder